Oyun terapisi, 3–12 yaş arası çocukların duygularını, yaşadıkları zorlukları ve iç dünyalarını oyun ve oyuncaklar aracılığıyla ifade etmelerine dayanan, çocuklara özgü bir psikoterapi yöntemidir. Yetişkinler sorunlarını konuşarak anlatır; çocukların dili ise oyundur. Eğitimli bir oyun terapisti, çocuğun oyununu izleyerek ve ona katılarak korkularını, öfkesini, kaygısını ve çözümleyemediği yaşantılarını anlar ve güvenli bir ortamda bunları işlemesine yardımcı olur. Erdem Psikiyatri'de Ankara Kızılay'da oyun terapisi, çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanı değerlendirmesiyle birlikte oyun terapisi eğitimi almış klinik psikologlarımız tarafından uygulanır. Bu sayfada oyun terapisinin ne olduğunu, hangi sorunlarda kullanıldığını, seansların nasıl geçtiğini ve süresini bulacaksınız.
Oyun, çocuğun dünyayı anlamlandırma, duygularını düzenleme ve deneyimlerini işleme biçimidir. Oyun terapisinde özel olarak hazırlanmış bir oyun odasında kuklalar, minyatür figürler, kum tepsisi, bebek evi, sanat malzemeleri ve yapı oyuncakları bulunur. Çocuk bu odada oyunu kendisi seçer ve yönetir; terapist yargılamadan, yönlendirmeden çocuğa eşlik eder, oyunda ortaya çıkan temaları (güç-güçsüzlük, terk edilme, kontrol, korunma, kayıp) fark eder ve yansıtır. Zamanla çocuk, oyunda güvenle denediği çözümleri gerçek yaşama taşır. İki temel yaklaşım vardır: çocuk merkezli oyun terapisinde çocuğun kendi hızında ilerlemesine izin verilir; yönlendirilmiş oyun terapisinde ise terapist belirli bir soruna (örneğin ayrılık kaygısı, travma) yönelik yapılandırılmış oyun etkinlikleri kullanır. Uygulamada iki yaklaşım çocuğun ihtiyacına göre birleştirilir.
Süreç ebeveyn görüşmesiyle başlar: çocuğun gelişim öyküsü, aile yapısı ve şikayetin niteliği dinlenir; gerekirse çocuk psikoloğu değerlendirmesi ve çocuk psikiyatrisi görüşmesi planlanır. Ardından çocukla haftada bir, 45–50 dakikalık seanslar başlar. İlk seanslar tanışma ve güven kurmaya ayrılır; çocuk odayı ve terapisti keşfeder. Sonraki seanslarda çocuk oyununda sorunun temalarını sergilemeye başlar: örneğin boşanma yaşayan bir çocuk bebek evinde aile figürlerini sürekli ayırıp birleştirebilir, travma yaşamış bir çocuk oyunda tekrar tekrar "kurtarma" sahneleri kurabilir. Terapist bu temaları çocuğun anlayacağı dille yansıtır ve çocuğun oyunda yeni çözümler denemesine alan açar. Seanslar arasında ebeveynlerle düzenli görüşmeler yapılır; evde uygulanabilecek oyun ve iletişim önerileri paylaşılır. Ebeveyn katılımı sürecin en önemli parçalarından biridir; bazı yöntemlerde (filial terapi, Theraplay) anne-baba doğrudan oyun seansına dahil edilir.
Uyum sorunları ve hafif kaygılarda 8–12 seans çoğunlukla yeterlidir; davranış sorunları ve travma yaşantılarında 15–25 seans gerekebilir. Gelişimsel durumlar ve karmaşık aile süreçlerinde terapi daha uzun sürer ve gerektiğinde aile terapisiyle birlikte yürütülür. Süreç, ilk değerlendirmeden sonra aileyle paylaşılan planla başlar ve düzenli aralıklarla gözden geçirilir. Terapinin sona ermesi çocuğa önceden haber verilir ve kademeli olarak planlanır.
Klasik oyun terapisi 3–12 yaş arası çocuklarda kullanılır. 3 yaşından küçük çocuklarda çalışma ağırlıklı olarak ebeveyn-çocuk etkileşimi üzerinden yürütülür. 12 yaş üzerinde oyun yerine sanat, drama ve konuşma temelli yöntemlere geçilir; ancak bazı ergenlerde kum tepsisi ve yaratıcı teknikler kullanılmaya devam eder.
Evet. Araştırmalar oyun terapisinin çocuklarda kaygı, davranış sorunları, travma sonrası belirtiler ve sosyal uyum üzerinde orta-büyük düzeyde olumlu etki gösterdiğini; ebeveynlerin sürece katıldığı durumlarda etkinin arttığını ortaya koymaktadır.
Oyun, çocuğun iletişim dilidir. Terapist oyunun içeriğini, tekrar eden temaları ve çocuğun duygusal tepkilerini okur; oyun yoluyla çocuğun kendini ifade etmesine, duygularını düzenlemesine ve yeni baş etme yolları denemesine eşlik eder. Dışarıdan "sadece oyun" gibi görünen süreç, planlı bir terapötik çalışmadır.
Çocuk merkezli seanslarda genellikle çocuk ve terapist baş başadır; ebeveynlerle ayrı görüşmeler yapılır. Filial terapi ve Theraplay gibi yöntemlerde ise anne-baba oyuna doğrudan katılır. Uygun yöntem ilk değerlendirmede belirlenir.
Psikoloji, klinik psikoloji, çocuk gelişimi ya da psikolojik danışmanlık eğitimi üzerine oyun terapisi eğitimini tamamlamış ve süpervizyon almış uzmanlardır. Terapistin eğitim geçmişini sormak ailelerin hakkıdır.
Oyun terapisi bir psikoterapi yöntemidir, tanı koymaz ve ilaç içermez. Dikkat eksikliği, otizm ya da kaygı bozukluğu gibi tanı gerektiren durumlarda çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanı değerlendirmesi yapılır; oyun terapisi bu tedavinin parçası olarak sürdürülür. Ayrıntı için oyun terapisi nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Erdem Psikiyatri'de Ankara Kızılay'da oyun terapisi, çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanı ile oyun terapisi eğitimli klinik psikologlarımızın iş birliğiyle yürütülür; gerekli görülen çocuklarda WISC-R ve MOXO gibi test uygulamaları ve aile terapisi aynı merkezde planlanır. Randevu için randevu sayfamızı kullanabilir ya da 0312 417 00 79 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz. Adres: İzmir 2. Cad. No:34 Kat:5, Kızılay / Ankara.
Bu içerik Erdem Psikiyatri hekimleri ve klinik psikologları tarafından hazırlanmış ve gözden geçirilmiştir; bilgilendirme amaçlıdır. Son güncelleme: 6 Eylül 2026.