Essitalopram, seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI) grubundan bir antidepresandır; depresyon ve kaygı bozukluklarının tedavisinde dünyada en sık reçete edilen ilaçlardan biridir. Türkiye'de Cipralex başta olmak üzere Citoles, Eslopram, Losiram, Esram, Anzyl gibi ticari isimlerle satılır; hepsinin etken maddesi essitalopram okzalattır. Kutuda "essitalopram okzalat" yazması farklı bir ilaç olduğu anlamına gelmez; okzalat, etken maddenin tablet hâline getirilmiş tuz biçimidir. Bu yazı, essitalopram kullanan ya da kullanması önerilen kişilerin en çok merak ettiği soruları psikiyatri uzmanı gözüyle yanıtlar. İlaç yalnızca hekim reçetesiyle ve hekim takibinde kullanılmalıdır.
Essitalopram Nedir, Nasıl Etki Eder?
Essitalopram, sinir hücreleri arasındaki iletişimde rol alan serotoninin geri alımını engelleyerek serotonin etkinliğini artırır. Bu etki zamanla depresif belirtilerin, kaygının, panik atakların ve takıntılı düşüncelerin azalmasına yardımcı olur. Sitalopramın (Cipram) etkili yarısı olan essitalopram, daha düşük dozda daha seçici etki gösterir; bu nedenle SSRI'lar arasında hem etkinlik hem de tolere edilebilirlik açısından en dengeli ilaçlardan biri kabul edilir. Diğer ilaçlarla etkileşimi azdır ve yaşlılarda, kalp-tansiyon ilacı kullananlarda hekim tarafından sıklıkla tercih edilir.
Essitalopram Ne İşe Yarar, Hangi Durumlarda Kullanılır?
- Majör depresyon: Yetişkinlerde ilk seçenek antidepresanlardan biridir.
- Yaygın anksiyete bozukluğu: Sürekli endişe ve gerginlikte; ayrıntı için yaygın anksiyete bozukluğu.
- Panik bozukluk: Panik atakların sıklığını ve şiddetini azaltır; bkz. panik atak ve panik bozukluk.
- Sosyal fobi (sosyal anksiyete bozukluğu): Topluluk önünde konuşma, tanışma gibi durumlardaki yoğun kaygıda.
- Obsesif kompulsif bozukluk (OKB): Takıntı ve zorlantıların azaltılmasında, genellikle daha yüksek dozlarda.
Hekim kararıyla premenstrüel disforik bozukluk ve menopoz dönemi sıcak basmaları gibi durumlarda da kullanılabilir.
Cipralex Kaç mg Kullanılır, Gündüz mü Gece mi Alınmalı?
Essitalopram 5, 10, 15 ve 20 mg tablet ve damla formlarında bulunur. Yetişkinlerde tedaviye genellikle günde bir kez 10 mg ile başlanır; kaygı bozukluklarında ve yan etkiye duyarlı kişilerde ilk 1–2 hafta 5 mg ile başlanıp artırılabilir. Hekim yanıta göre dozu 20 mg'a çıkarabilir; 65 yaş üzeri ve karaciğer hastalığı olanlarda günlük doz genellikle 10 mg ile sınırlıdır. Tablet aç ya da tok karnına alınabilir. Gündüz mü gece mi alınmalı sorusunun tek bir yanıtı yoktur: ilaç uykusuzluk ya da huzursuzluk yapıyorsa sabah, uyku hâli yapıyorsa akşam alınması önerilir; önemli olan her gün aynı saatte alınmasıdır. Bir doz unutulursa hatırlandığında alınır; ertesi dozun zamanı yaklaşmışsa atlanır, iki doz birden alınmaz.
Essitalopramın Etkisi Ne Zaman Başlar?
İlk günlerde uykuda, iştahta ve kaygı düzeyinde değişiklikler olabilir; bazı kişilerde ilk hafta kaygı geçici olarak artar. Asıl iyileşme genellikle 2–4 haftada başlar, tam etki 6–8 haftayı bulur; OKB'de bu süre 10–12 haftaya uzayabilir. En sık yapılan hata, ilk haftalarda "işe yaramadı" ya da "yan etki yaptı" diyerek ilacı bırakmaktır. Belirtiler düzeldikten sonra tedavi genellikle en az 6–12 ay sürdürülür; tekrarlayan depresyon ya da kronik kaygıda daha uzun süreli kullanım önerilebilir. Süreye hekim karar verir.
Essitalopram Yan Etkileri Nelerdir?
Yan etkilerin çoğu tedavinin ilk 1–2 haftasında görülür ve vücut alıştıkça azalır:
- Bulantı (en sık), ağız kuruluğu, iştah değişikliği, ishal ya da kabızlık
- Baş ağrısı, baş dönmesi, yorgunluk ya da tam tersine uykusuzluk
- Başlangıçta geçici huzursuzluk, kaygı artışı, titreme
- Terleme, esneme, canlı rüyalar
- Cinsel isteksizlik, orgazm gecikmesi (tedavi süresince sürebilir; hekiminize söyleyin, çözümü vardır)
- Uzun dönemde kilo değişimi; çoğu kişide belirgin kilo etkisi yoktur, bazılarında hafif artış görülebilir
Hekime hemen başvurmayı gerektiren durumlar: yüksek ateş, kas sertliği, çarpıntı, bilinç bulanıklığı (serotonin sendromu); deri döküntüsü ve şişlikle giden alerjik reaksiyon; olağan dışı morarma ya da kanama; bayılma ya da şiddetli çarpıntı (özellikle kalp ritim sorunu olanlarda); özellikle 25 yaş altında tedavinin ilk haftalarında ortaya çıkan intihar düşünceleri. Bu belirtiler nadirdir ancak ciddiye alınmalıdır. Essitalopram yüksek dozlarda kalpte QT uzamasına yol açabileceğinden, kalp ritim bozukluğu olanlarda hekim EKG ile değerlendirme yapar.
Essitalopram Bağımlılık Yapar mı? Nasıl Bırakılır?
Essitalopram fiziksel bağımlılık yapmaz; kişi ilaca "alışıp" doz artırma ihtiyacı duymaz ve "ağır ilaç" değildir. Ancak aniden kesildiğinde baş dönmesi, "elektrik çarpması" hissi, bulantı, huzursuzluk, uyku bozukluğu ve grip benzeri belirtilerle giden kesilme sendromu görülebilir. Bu nedenle ilaç, tedavi sonunda hekim kontrolünde 2–4 hafta ya da daha uzun sürede kademeli azaltılarak bırakılır. Erken ya da ani bırakma hem kesilme belirtilerine hem de nüks riskine yol açar.
Hangi İlaçlarla Birlikte Kullanılmamalıdır?
- MAO inhibitörleri (moklobemid, selejilin gibi): Serotonin sendromu riski; en az 14 gün ara verilmelidir.
- Tramadol, triptanlar (migren ilaçları), linezolid, sarı kantaron, diğer serotonerjik ilaçlar: Serotonin sendromu riski.
- Kalpte QT uzatan ilaçlar (bazı antipsikotikler, antiaritmikler, bazı antibiyotikler): Ritim bozukluğu riski; hekim değerlendirir.
- Kan sulandırıcılar ve ağrı kesiciler (varfarin, aspirin, ibuprofen): Kanama riski artabilir.
- Alkol: Ciddi etkileşim yoktur ancak depresyonu kötüleştirir ve yan etkileri artırır; önerilmez.
Kullandığınız tüm ilaçları, bitkisel ürünleri ve takviyeleri hekiminize bildirin.
Hamilelik ve Emzirmede Essitalopram
Gebelikte antidepresan kararı, tedavisiz kalan depresyonun anne ve bebek için taşıdığı risklerle birlikte değerlendirilir. Essitalopram gebelikte kullanımına ilişkin geniş veri bulunan SSRI'lardandır; kullanım kararı ve doz hekim tarafından kişiye özel verilir. İlaç anne sütüne düşük miktarda geçer; emzirme döneminde hekim genellikle fayda-risk değerlendirmesi yapar. Gebelik planlıyorsanız ilacı kendiliğinizden kesmeyin, önce hekiminizle görüşün.
Essitalopram İçeren İlaçlar (Ticari İsimler)
| Ticari isim | Form | Not |
|---|---|---|
| Cipralex | 5 / 10 / 20 mg tablet, damla | Orijinal molekül; en sık bilinen marka |
| Citoles | 5 / 10 / 20 mg tablet, damla | Eşdeğer ilaç; sık reçete edilir |
| Eslopram, Losiram, Esram, Anzyl, Esplus | 10 / 20 mg tablet | Eşdeğer ilaçlar; etken madde ve doz aynı |
Eşdeğer ilaçlar arasında geçiş, etken madde aynı olduğundan genellikle sorun yaratmaz; yine de marka değişikliğini hekiminize bildirin. Damla formu, hassas kişilerde çok düşük dozla başlamaya olanak tanır.
Essitalopram Kullananların Sık Sorduğu Sorular
Essitalopram ne işe yarar?
Depresyon, yaygın anksiyete, panik bozukluk, sosyal fobi ve OKB tedavisinde serotonin etkinliğini artırarak belirtileri azaltır.
Cipralex 10 mg yeterli mi?
Depresyon ve kaygı bozukluklarında çoğu kişi için 10 mg başlangıç ve idame dozudur. Yanıt yetersizse hekim 15–20 mg'a çıkarabilir; doz kararı size göre verilir.
Essitalopram okzalat ile essitalopram aynı mı?
Evet. Okzalat, etken maddenin tablet hâline getirilmiş tuz biçimidir; kutuda "essitalopram okzalat" yazan tüm ilaçlar aynı etken maddeyi içerir.
Cipralex kilo aldırır mı?
Çoğu kişide belirgin kilo etkisi yoktur. Bazı kişilerde iştah düzelmesine bağlı hafif kilo artışı görülebilir; bu durumda beslenme ve egzersiz düzeni hekimle planlanır.
Essitalopram kullananlar araç kullanabilir mi?
İlk haftalarda uyku hâli ve baş dönmesi olabilir; ilaca yanıtınızı öğrenene kadar araç kullanırken dikkatli olunmalıdır. Sonrasında çoğu kişi için sorun oluşturmaz.
Essitalopram aniden bırakılır mı?
Hayır. Ani bırakma kesilme belirtilerine ve nükse yol açar; ilaç hekim kontrolünde kademeli azaltılarak bırakılmalıdır.
Essitalopram ile sertralin arasındaki fark nedir?
İkisi de SSRI grubundandır ve benzer etkinliktedir. Essitalopram daha az ilaç etkileşimi ve daha az mide yan etkisiyle, sertralin ise geniş kullanım alanı ve gebelikteki verileriyle öne çıkar; seçimi hekim kişiye göre yapar. Bkz. sertralin nedir.
Ankara'da Antidepresan Tedavisi ve Takip
Essitalopram dahil tüm antidepresanlarda ilaç seçimi, doz, süre ve yan etki takibi psikiyatri uzmanı tarafından yapılmalıdır. Erdem Psikiyatri'de Ankara Kızılay'da depresyon ve kaygı bozuklukları için psikiyatrik değerlendirme, ilaç tedavisi ve gerektiğinde psikoterapi veya TMS tedavisi planlanır. İlaç tedavisi başlamak, değiştirmek veya bırakmak istiyorsanız randevu alabilir ya da 0312 417 00 79'u arayabilirsiniz. Depresyon belirtileri için depresyon nedir, diğer ilaçlar için psikiyatri ilaçları yazılarımıza bakabilirsiniz.
Bu içerik Erdem Psikiyatri hekimleri tarafından hazırlanmış ve gözden geçirilmiştir; bilgilendirme amaçlıdır, reçete veya doz önerisi yerine geçmez. İlaç kullanımı hekim kararıyla yapılır. Son güncelleme: 4 Eylül 2026.